SARAJEVO – U posljednjih 18 godina Bosna i Hercegovina po osnovu akciza i putarina na naftu, prikupila je 15,5 milijardi KM.
Prema podacima Ministarstva finansija i trezora BiH najviše novca po ovom osnovu prikupljeno je u 2021. godini i to 1.187 miliona KM. Po osnovu akciza od 2006. do 2023. godine ukupno je prikupljeno 8,4 milijarde KM, a po osnovu putarine i namjenske putarine koja se koristi za izgradnju autoputeva, prikupljeno je 7,1 milijarda KM.
Inače, osim akcize na naftu i naftne derivate, na svaku litru nafte plaća se putarina koja iznosi 0,15 KM i posebna namjenska putarina koja je uvedene od jula 2009. godine. Tada je ta putarina iznosila 0,10 KM, ali je od 1. februara 2018. godine povećana za još 0,15 KM, i trenutno iznosi 0,25 KM.
Iznos akcize na naftu i naftne derivate, zavisno od vrste goriva kreće se između 0,30 do 0,45 KM.
Podsjećanja radi u 2018. godini izmjenjen je Zakon o akcizama, a među najvećim zagovornicima izmjene tog zakona bio je Lars Gunar Vigemark, tadašnji šef Delegacije EU u BiH. Zajedno sa domaćim političarima, Vigemark je tada obećao intenzivniju gradnju autoputeva u Bosni i Hercegovini što se naravno nije desilo. Kasnije, brojni stručnjaci ali i političari pitali su se gdje je otiša novac, da li je potrošen namjenski ili je ipak nestao u budžetima raznih nivoa vlasti.
Primjera radi, po osnovu posebne putarine za igradnju autoputeva, samo je Republika Srpska prihodovala 1,2 milijarde KM, a od tada do danas izgrađen je autoput od Banjluke do Gradiške u dužini od 34 kilometra, i od Banjaluke do Doboja u dužini od 72 kilometra s tim da su u toku radovi na još nekim dionicima, ali oni nisu završeni.
Slična situacija je i u Federaciji BiH gdje je od 2009. do 2023. godine samo po osnovu namjenske putarine prikupljeno 1,8 milijardi KM, a izgrađeno je do sada 126,5 kilometara autoputeva.
Na ove iznose u Republici Srpskoj i Federaciji BiH treba dodati i “običnu” putarina po osnovu koje je u posljednjih 14 godina prikupljeno 3,6 milijardi KM.
