Evropska komisija (EK) će najvjerovatnije uslovno preporučiti dodjelu statusa kandidata za Bosnu i Hercegovinu, potvrdilo je za Radio Sloboda Evropa (RSE) nekoliko briselskih izvora.
Evropski komesar za proširenje, Oliver Varhelyi će u srijedu 12. oktobra objelodaniti paket proširenja zajedno sa individualnim godišnjim izvještajima za svaku državu pojedinačno.
Nekoliko izvora iz EU su potvrdili da će EK izaći sa preporukom za davanje statusa kandidata za Bosnu i Hercegovinu, ali uz određene uslove.
Koji su uslovi?
Broj uslova koji će biti priloženi preporuci, će biti “značajni” navode ovi izvori koji objašnjavaju da će ti uslovi biti uglavnom vezani za 14 prioriteta koje je Evropska komisija predstavila 2019. godine, u mišljenju o spremnosti BiH da postane zemlja kandidat.
Te godine je Evropska komisija samo izašla sa prioritetima koje BiH treba da ispuni kako bi otpočela proces pristupnih pregovora i nije izašla sa eksplicitnom preporukom za status kandidata.
Naime, Bosna i Hercegovina ove godine, ima relativno negativan izvještaj Evropske komisije. Prema dokumentu u koji RSE ima uvid Evropska komisija zaključuje da u ključnim poljima, Bosna i Hercegovina nije učinila nikakav napredak.
Loša ockena u godišnjem izvještaju je razlog zašto su, kako se saznaje, neki komesari bili protiv da se preporuči status kandidata za BiH.
Koji su naredni koraci?
Paket proširenja treba da u srijedu, 12. oktobra, usvoji kolegijum EK, što podrazumeva sve evropske komesare, uključujući i predsjednicu i potpredsjednike ove institucije.
Izvori RSE su potvrdili da je pronađena kompromisna formulacija kako bi se zadovoljili svi komesari koji će, prema očekivanjima, dati saglasnost za uslovnu preporuku.
Šta je prethodilo?
Naime u slučaju Bosne i Hercegovine, donedavno, nije bilo govora da se preporuči status kandidata.
Preporuka EK da se Ukrajini dodijeli status kandidata “sa razumijevanjem” da će zemlja naknadno ispuniti neophodne uslove, a potom i dodjela ovog statusa za Ukrajinu, pokrenulo je pitanje BiH kao zemlji čiji je kandidatski status povezan sa prethodnim ispunjavanjem kriterijuma.
Na samitu koji je održan 23. juna ove godine, države članice su pozvale Evropsku komisiju da izradi novi izvještaj o reformskom procesu u Bosni i Hercegovini, nakon čega bi EU bila spremna da razmotri mogućnost dodjeljivanja statusa kandidata.
“EU je spremna da BiH dodijeli status zemlje kandidata i u tom cilju poziva (Evropsku) Komisiju da bez odlaganja izvijesti Vijeće EU o implementaciji 14 ključnih prioriteta navedenih u njenom mišljenju sa posebnom pažnjom na one koji predstavljaju značajan skup reformi kako bi se Evropski savjet vratio da odlučuje o ovom pitanju”, stoji u usvojenim zaključcima šefova država i vlada EU na junskom samitu.
Nakon preporuke EK, status kandidata za jednu zemlju razmatraju i odobravaju države članice EU, na nivou šefova država i vlada.
