Srebrenice nije posebno iznenadio zvaničnike ne samo u Vašingtonu. Prema onome što se može iščitati iz dokumenata s kojih je CIA skinula oznaku „povjerljivo“, moglo se očekivati da Karadžićeve i Mladićeve horde pregaze ne samo ovu enklavu već i Žepu, pa i Goražde. U jednom dokumentu, koji je sačinjen 3. avgusta 1995., analizirani su razlozi pada Srebrenice.
Iskusni vojnik
Ako je suditi prema sadržaju, analizu je radio profesionalni vojnik s iskustvom u pješadijskim borbama. On ističe da jedinice Armije RBiH u Srebrenici (28. divizija) nisu bile na nivou organizacije drugih dijelova snaga lojalnih vlasti u Sarajevu.
Prema tom dokumentu, linije fronta u enklavi Srebrenica bile su loše uređene, nedovoljno utvrđene i nije bilo rezervnih položaja. Uz to, vojnici su bili loše opremljeni, a nije funkcionirala komandna struktura.
Faksimili dokumenata CIA-e: Nedostatak ustroja i oružja glavni problemi Armije u enklavama
– Suštinski slaba odbrambena pozicija još je više narušena očiglednim nedostatkom kontrole i komande jedinica od 28. divizije. Kompletan vojni vrh te formacije ubijen je kada je početkom maja 1995. oboren helikopter ARBiH. Izgleda da je u tom napadu poginuo i Naser Orić, komandant divizije i vojni vođa Srebrenice od 1992. – stoji u izvještaju.
Odlučujući faktori
Naglašava se i da pripadnici ARBiH u Srebrenici nisu imali (dovoljno) artiljerije.
Faktori obezglavljenosti i neopremljenosti kroz cijeli dokument provlače se kao odlučujući.
Nakon elaboracije o Srebrenici, autor prognozira da „ni Žepu ne čeka bolja sudbina“, a brine se i za Goražde, koje u smislu vojnog ustroja donekle jeste u boljoj poziciji, ali su branitelji tog grada, kao i Srebreničani, slabo opremljeni i izmučeni višegodišnjom opsadom.
Uloga grčkih dobrovoljaca
Zanimljivo je da se u jednom od izvještaja navodi procjena da je u napadima na Srebrenicu u julu 1995. učestvovalo i između 100 i 200 dobrovoljaca iz Grčke.
U dokumentu od 29. decembra 1995. analitičari CIA-e navode stav ministarstva vanjskih poslova Grčke da su se svi dobrovoljci koji su bili u ratu u BiH (i borili se na strani bosanskih Srba) vratili u domovinu. Navodi se da se radi o 30-tak ljudi.
– Jedinica grčkih dobrovoljaca, njih najvjerovatnije između 100 i 200 dugo su bili dio vojske bosanskih Srba. Prema nekim izvještajima, ta je jedinica učestvovala u zauzimanju Srebrenice u ljeto ove godine – navodi se u izvještaju.
(VisokoIN/Avaz)
