Istraživanje otkriva da su pripadnici balkanskih klanova godinama dobijali bh. pasoše na tuđa imena.
Dušan Jovanović Giba, pripadnik Kavačkog klana, putovao je iz Sarajeva u Istanbul koristeći bh. pasoš izdat na tuđe ime – u to vrijeme tamo je ubijen šef Škaljarskog klana.
On je samo jedan od najmanje 60 članova kriminalnih klanova koji su godinama dobijali pasoše BiH, dok su stvarni vlasnici identiteta doživljavali neugodnosti. Dokumente su izdavale policijske uprave širom zemlje, piše CIN.
Dušan Jovanović Giba ušao je u BiH 2020. godine pod identitetom stvarne osobe koja nikada nije napustila zemlju. Iako ga Interpol povezuje s likvidacijama u Evropi, on je bez ikakvih problema koristio pasoš Bosne i Hercegovine za kretanje po Balkanu i Bliskom Istoku. Samo nekoliko dana nakon njegovog leta iz Sarajeva u Istanbul, u tom gradu je ubijen šef suparničkog Škaljarskog klana. Turske vlasti su kasnije utvrdile da je Jovanović boravio u blizini mjesta likvidacije.
Istraga koja je uslijedila pokazala je zabrinjavajući obrazac: brojni kriminalci iz Srbije, Crne Gore i drugih zemalja regiona godinama su nelegalno dobijali bh. putne isprave koristeći stvarne identitete građana BiH. Dokumente nisu krivotvorili – izdavane su im od strane zvaničnih institucija, uz zloupotrebu sistema i moguće saučesništvo iznutra.
Prema podacima koje je prikupio CIN, više od 60 osoba povezanih s organizovanim kriminalom u regionu dobilo je bh. pasoše na lažne osnove. U mnogim slučajevima, službenici policijskih uprava nisu provjeravali da li se radi o stvarnom vlasniku identiteta, niti su reagovali na nelogičnosti u podacima. Jedan državljanin BiH tek je na aerodromu saznao da neko s njegovim podacima već godinama putuje po svijetu.
Ove putne isprave omogućile su kriminalcima nesmetano kretanje, prikrivanje identiteta i izvođenje likvidacija širom Evrope. Uz pasoš BiH, lako su ulazili u zemlje Evropske unije, gdje su mnogi od njih organizovali ili direktno učestvovali u egzekucijama naručenim iz kriminalnog podzemlja.
Vlasti BiH su tek nedavno počele razotkrivati ovaj sigurnosni propust. Međutim, niko od visokih policijskih službenika ili zvaničnika koji su potpisivali pasoše do sada nije procesuiran. Postavlja se pitanje koliko je sistem bio infiltriran i u kojoj mjeri su institucije bile svjesne zloupotreba koje su trajale godinama.
Kompletnu priču Centra za istraživačko novinarstvo možete pročitati na LINK-u.
