Jablaničko jezero ovih dana je u fokusu javnosti zbog i dalje niskog vodostaja. Mještani, ribari i ugostitelji iz Jablanice i Konjica pokrenuli su peticiju sa jasnim zahtjevom da od 1. juna do 30. septembra jezero mora biti na punom vodostaju. Naglasili su kako su, turistička sezona, a samim tim i njihovi poslovi, ugroženi ozbiljno. Oglasila se Elektroprivreda BiH. Nemaju ohrabrajuće vijesti.
Mještani: Ugrožena turistička sezona, ali i riblji fond
“Vodostaj jezera nije zadovoljavajući za sezonu koja je na pomolu. Jablaničko jezero svake godine privlači sve veći broj kako domaći tako i stranih turista. U jezeru mnogi pronalaze osvježenje tokom ljetnih vrućina, odmor, uživanje, ribolov i mnoge druge aktivnosti koje se odvijaju tokom ljetne sezone. Trenutni nivo Jablaničkog jezera je u katastrofalnom stanju. Ako u skorije vrijeme ne dođe do punjenje jezera prijeti uništenje turističke sezone. Prethodnih godina nivo jezera je bio znatno veći u ovo doba godine.
Sad se dešava da tokom dana dolazi do punjenja jezera a u noćnim satima do povlačenja vode. Trenutni nivo jezera nije koristan za turizam kao ni za riblji fond. Oscilacijama vode dolazi do toga da riba koja je položila ikru – jaja – ista budu uništena jer ostaju na kopnu nakon povlačenja vode u noćnim satima. Tokom zime Jablaničko jezero je imalo rekordno mali nivo vode zbog čega su napravljene velike štete za riblji fond”, naveli su mještani.
Također, pokrenuli su peticiju s jasnim zahtjevom.
Elektroprivreda: Nisu obezbjeđeni uslovi za operativnu pripremu akumulacije HE Jablanica pred ljetnji period
Iz EP BiH navode kako je nivo vode u prethodnim godinama u HE Jablanica manji za cca 4,5 metara te da, uprkos svim naporima da osiguraju veću količinu vode u akumulaciji, suočeni su s okolnostima na koje je imala znatno mali ili gotovo nikakav utjecaj.
“Zbog sušnih hidroloških prilika u proteklih 8 mjeseci, uprkos povoljnom hidrološkom razvoju početkom oktobra prošle i krajem marta ove godine, nisu obezbjeđeni uslovi za operativnu pripremu akumulacije HE Jablanica pred ljetnji period. Stanje akumulacije početkom 2025. godine bilo je za oko 19 metara manje od planirane kote, a prirodni dotoci vode u periodu januar-februar manji su za 21,5 posto u odnosu na planirane. Zbog navedenog, nivo proizvodnje HE Jablanica je za prvih 5 mjeseci ove godine manji za 19,4 posto u odnosu na plan”, navode iz EP BiH.
Ističu da i “pored maksimalne raspoloživosti agregata, optimalnim upravljanjem pogona agregata i korištenjem vode iz akumulacije HE Jablanica, vodilo se računa ne samo o proizvodnji električne energije, nego i o nivou vode u akumulaciji, te obezbjeđenju propisanog biološkog minimuma”.
“Elektroprivreda BiH je od 1. aprila pa sve do 31. maja 2025. godine, iz akumulacije obezbjeđivala ispuštanje vode kako bi osigurala poštivanje propisanog biološkog minimuma u uslovima dvomjesečnog zastoja HE Rama. Bez obzira na brojna ograničenja u eksploataciji akumulacije HE Jablanica, stabilno i kontinuirano snabdijevanje električnom energijom građana FBiH je prvi prioritet Elektroprivrede BiH. U uslovima veoma otežanog snabdijevanja električnom energijom, čestih i dugotrajnih sušnih perioda koji se ponavljaju iz godine u godinu, izraženim varijacijama u dnevnom opterećenju sistema od strane kupaca, energetske tranzicije i potrebe za integracijom sve većeg broja obnovljivih izvora, tehnički i finansijski strogih zahtjeva za balansiranje sistema, akumulacija kao i oprema u HE Jablanica sa svojim tehničkim parametrima, ima ključnu ulogu za elektroenergetski sistem FBiH”, kažu.
Neplanirano korištenje
Navode i to da “balansiranje sistema i brzi odgovori proizvodnih kapaciteta, podrazumijevaju neplanirano korištenje vode iz akumulacije kada to elektroenergetski sistem zahtijeva, što je potvrđeno tokom regionalnog raspada elektroenergetskog sistema BiH 2024. godine”.
“U uslovima visokih cijena energije na tržištu od početka godine pa do sada, smanjenih isporuka uglja i saniranja ispada u termoelektranama, Elektroprivreda BiH je uredno zadovoljavala potrebe svih svojih kupaca racionalnim korištenjem energije iz akumulacije HE Jablanica saglasno hidrološkim prilikama, i kao društveno odgovorna kompanija brinula o svom poslovanju. Nerijetke su situacije kada zbog havarijskih ispada u termoelektranama operativno poseže za brzim angažovanjem hidroelektrana, kako bi sigurnost sistema bila održana i osigurano stabilno snabdijevanje. Pred početak ljetnjeg perioda, Elektroprivreda BiH uvijek nastoji obezbijediti što je moguće veće zalihe energije (vode) u akumulaciji HE Jablanica kako bi osigurala uslove za minimalno ispuštanje vode, što je obaveza prema Vodnoj dozvoli, ali i kao društveno odgovorna kompanija obezbijediti uslove, između ostalog, i za razvoja turizma u maksimalnim mogućnostima. Posebno apostrofiramo ograničenje na minimalno ispuštanje vode nizvodno od HE Jablanica s ciljem zaštite ekosistema, bez obzira na hidrološke okolnosti, što je prvi prioritet u eksploataciji akumulacije. Akumulacija HE Jablanica je prvenstveno energetski objekat i kao takva je projektovana i u tu svrhu izgrađena”, kazali su.
Poručuju da Elektroprivreda BiH snabdijevanje kupaca i obezbjeđenje uslova za minimalno ispuštanje vode, postavlja kao prvi prioritet u svom cjelokupnom poslovnom ambijentu.
