Španski list El País objavio je da je bivši zamjenik šefa italijanske diplomatske misije u BiH, Michael Giffoni, potvrdio navode o postojanju takozvanih “ljudskih safarija” tokom opsade Sarajeva, tvrdeći da su pojedini stranci dolazili u grad kako bi za novac pucali na civilno stanovništvo.
Giffoni je za El País i La Repubblicu izjavio da je italijanska obavještajna služba SISMI još 1994. pokrenula istragu o tim putovanjima, te da je ovu praksu zaustavila u ranoj fazi.
Diplomata, koji je kasnije postao prvi ambasador Italije na Kosovu, rekao je da su u Sarajevu boravili Italijani i drugi strani državljani koji su tokom vikenda djelovali kao snajperisti za vrijeme opsade.
“Riječ je o fenomenu koji je godinama bio nepoznat široj javnosti, a isplivao je nedavno nakon što je Tužilaštvo u Milanu pokrenulo istragu na osnovu prijave pisca Ezija Gavazzenija, koji se ovim slučajem bavi godinama”, piše El País.
Prema pisanju lista, Giffoni – koji je bio i dio tima Javiera Solane za Balkan – potvrdio je ključnu informaciju: bosanske obavještajne strukture upozorile su Italiju na ove aktivnosti, nakon čega je SISMI otvorio istragu i u martu 1994. prekinuo rutu kojom su ti ljudi dolazili. To znači da u Italiji vjerovatno postoje i službeni dosjei povezani s ovim događajima.
Njegove izjave predstavljaju prvu potvrdu ovih optužbi od strane jednog zvaničnika iz italijanskih institucija i dodatno osnažuju tvrdnje Edina Subašića, bivšeg pripadnika bh. obavještajnih službi.
Subašić je za El País naveo da je prva pouzdana informacija došla nakon ispitivanja jednog zarobljenog borca, nakon čega su o svemu obavijestili SISMI, koji je nekoliko mjeseci kasnije javio da je “slučaj zaključen”. Navodno je otkrivena i ruta putovanja: let iz Trsta za Beograd, a zatim kopneni transport prema Sarajevu.
“Subašić ne izmišlja ništa”, rekao je Giffoni.
Dodao je da se dobro sjeća dolaska u Sarajevo krajem 1994. godine: “Odmah su mi rekli da se organizuju safariji. Dolazili su bogataši, lovci, ali i biznismeni. Lokalni vojni ili paravojni komandiri vodili bi ih na brda, a za to su bili plaćeni. Kasnije se cijela priča dodatno razjasnila”, prisjetio se Giffoni.
On navodi da je te informacije potvrdio i Subašićev nadređeni Mustafa Hajrulahović Talijan, s kojim je italijanska strana imala bliske kontakte.
Giffoni tvrdi da su ih iz Rima nakon nekoliko mjeseci obavijestili da su identifikovali organizatore i prekinuli tok iz Italije. “Nakon toga više nikad nismo dobili nove informacije niti saznali ko su ti ljudi. Da smo imali imena, odmah bismo ih gonili”, rekao je.
El País također prenosi da je hrvatski novinar Domagoj Margetić podnio krivičnu prijavu Tužilaštvu u Milanu, optužujući predsjednika Srbije Aleksandra Vučića da je učestvovao u ovakvim aktivnostima tokom rata.
Margetić tvrdi da je Vučić, tada generalni sekretar SRS-a, bio na položajima srpsko-bosanskih milicija na Jevrejskom groblju, koje se u tim navodima spominje kao jedno od mjesta gdje su dovođeni stranci. Vučić je te navode odbacio.
U prijavi se navodi da je Vučić bio član paravojne formacije Slavka Aleksića, a Margetić se poziva na svjedočenja sa suđenja pred MKSJ, uključujući i izjave Vojislava Šešelja. Italijanski mediji su 1995. pisali o snimcima na kojima se Šešelj pojavljuje kao snajperista u Sarajevu, a koji su ovih dana ponovo dospjeli u javnost.
Margetić tvrdi da je Vučić u jednoj izjavi i sam priznao da je bio u Sarajevu tokom rata, kao i da je pružao logističku podršku stranim snajperistima. Objavio je i poznati ratni snimak sa Jevrejskog groblja na kojem se vide Šešelj i Vučić, uz tvrdnju da je Vučić izbjegavao kamere jer je u rukama držao oružje.
Vučić, međutim, uporno ponavlja da je u pitanju bio kišobran.
