Washington neće dozvoliti da se na sjeveru Kosova ponove nasilni događaji, poslije napada u Banjskoj prošle godine, poručio je James O'Brien, pomoćnik američkog državnog sekretara za evropska i evroazijska pitanja.
O'Brien, bivši šef Kancelarije za koordinaciju sankcija pri State Departmentu, držao je brifing za novinare u četvrtak 11. januara, na kojem je između ostalog govorio o situaciji na sjeveru Kosova, izborima u Srbiji, idejama Milorada Dodika o secesiji, kao i o ruskoj invaziji na Ukrajinu.
Američki zvaničnik je pozvao Beograd i Prištinu da izbjegavaju provokativne akcije na sjeveru Kosova, sa većinski srpskim stanovništvom.
“Bilo je koraka unaprijed u dijalogu, i bavljenje praktičnim, dnevnim pitanjima”
Istakao je da kosovska policija dobro sarađuje sa EULEX-om i NATO savezom, te dodao da je i komunikacija sa Beogradom omogućila smirivanje situacije na sjeveru.
“Bilo je koraka unaprijed u dijalogu, i bavljenje praktičnim, dnevnim pitanjima, kao što su registarske tablice, i carinska dokumenta”, naveo je O'Brien, prenosi Radio Slobodna Evropa.
Rekao je da SAD podržavaju napore za dijalog koje vodi Miroslav Lajčak u ime Evropske unije, i pozivaju Kosovo i Srbiju da ispune svoje odgovornosti u okviru dijaloga, te dodao da “ima određenog napretka” posljednjih mjeseci.
Kosovo i Srbija su krajem februara prošle godine prihvatili sporazum o normalizaciji odnosa, ali Srbija nije pristala da ga potpiše i saopštila je linije koje neće preći – prihvatanje nezavisnosti Kosova ili njegovo članstvo u Ujedinjenim nacijama.
EU je ipak saopštila da je taj sporazum obavezujući za obe strane.
On između ostalog predviđa obavezu Kosova da formira Zajednicu opština sa srpskom većinom, koja bi tamošnjim Srbima dala određeni nivo samouprave, dok sa druge strane predviđa da Srbija poštuje teritorijalni integritet i simbole Kosova, te da ne blokira njegovo članstvo u međunarodnim organizacijama.
Dodik ‘nacionalističkim cirkusom’ odvlači pažnju sa problema
Pokušaji Milorada Dodika, predsjednika Republike Srpske, da “nacionalističkim cirkusom” odvuče pažnju sa pravih problema u Bosni i Hercegovini nisu u interesu zemlje, rekao je O'Brien, govoreći o situaciji u BiH.
On je istakao da “BiH naročito pati od odliva mozgova”, te da “skoro pola stanovništva ne živi u zemlji”.
“Ovo je kriza, ovime političari treba da se bave. Umjesto toga, vidimo da političarima nedostaje i hljeba i ideja – i umjesto toga nude cirkus”, kazao je američki zvaničnik.
Naglašava da se ovo “naročito vidi sa gospodinom Dodikom, i njegovim obilježavanjem dana RS 9. januara, čime pokušava da odvuče pažnju od važnih pitanja”.
Na temu Dodikovih prijetnji da će proglasiti nezavisnost, O'Brrien ističe da je on bio u Dejtonu, te da je radio zajedno sa bh. stranom na sastavljanju Ustava BiH (koji je Aneks 4. ovog sporazuma, kojim je okončan rat u BiH).
“Njegove priče o secesiji su eksplicitno odbačene u originalnom Dejtonskom sporazumu. To je besmislica i to je neustavno”, kategoričan je O'Brajen.
“Uopšte ne treba obraćati pažnju na njegove argumente da je to pravo [koje RS posjeduje]”, poručio je on.
Dodao je da se treba fokusirati da “institucije funkcionišu kako je planirano”, te da “politički lideri budu odgovorni za isporučivanje rezultata ili neuspjeh u tome”.
Početkom godine, Ambasada Sjedinjenih Država u Sarajevu je ocijenila da je separatistička politika Milorada Dodika opasna, te da ona “dovodi u opasnost evropsku perspektivu BiH, njenu demokratiju i ekonomiju”.
Dodik, predsjednik Republike Srpske, od ranije je pod sankcijama Sjedinjenih Država, ali i Velike Britanije, zbog prijetnji Dejtonskom sporazumu.
U Banjaluci je 9. januara uprkos upozorenjima SAD i EU defileom obilježen Dan RS, praznik koji je Ustavni sud BiH dva puta proglasio neustavnim.
