Na Facebook stranici BioMedicine oglašavaju se izmišljeni tekstovi u kojima su stvarnim doktorima pripisane preporuke za proizvode koji se reklamiraju i prodaju kao lijekovi protiv dijabetesa i bolesti krvnih žila.
Na Facebook stranici BioMedicine, u aprilu ove godine bila su aktivna tri oglasa za proizvode koji navodno liječe dijabetes i bolesti srca. Na ovoj je stranici 2. aprila 2024. godine podijeljena fotografija muškarca kojeg vode policajci uz opis u kom se navodi da je priveden “vodeći doktor u zemlji” koji je “pokušao da kaže istinu koja se krije od penzionera.”
Uz fotografiju je podijeljen i link na stranicu napravljenu da izgleda kao portal koji se zove Medicinske vesti. Na stranici je objavljen tekst u kojem se “čuvenom endokrinologu, pronalazaču, profesoru, akademiku i ministru” Elmiru Jahiću pripisuje preporuka za proizvod DiaTrust kao lijek protiv dijabetesa.
U tekstu se navodi da je “farmaceutska mafija organizovala” da doktor Jahić bude pretučen tokom gostovanja u televizijskoj emisiji jer je govorio o ovom “lijeku” protiv dijabetesa, što je ilustrovano fotografijama tog navodnog sukoba, te da ga je nakon emisije policija izvela iz studija. Fire Shot Capture 4360 Pink TV Www.nopet.store
Na dnu stranice je obrazac za naručivanje “lijeka”.
Druga dva oglasa Facebook stranice BioMedicine aktivirana su 29. marta. Sadrže fotografije i opis u kojem se profesoru Milovanu Bojiću pripisuje izjava o čišćenju krvnih žila. Na jednoj fotografiji Bojić u ruci “drži” kesicu praška za pecivo, a na drugoj kesicu sode bikarbone.
U oglasima je i link na stranicu koja izgledom podsjeća na portal Kurir i na kojoj je objavljen tekst o navodnom gostovanju Danice Grujičić i Milovana Bojića u jutarnjem programu Kurir televizije. Grujićić je potpisana kao specijalista kardiohirurgije, a Bojić kao direktor Instituta za kardiovaskularne bolesti “Dedinje”. Bojiću su pripisane izjave u kojima preporučuje proizvod HyperFLex kao sredstvo za “čišćenje krvnih sudova”.
Na dnu stranice je obrazac za naručivanje HyperFLexa po “akcijskoj cijeni”.
Šta su činjenice?
Facebook stranica BioMedicine je anonimna – u sekciji “Informacije” navedeno je tek “bolnica”. Na stranici nije navedeno da je povezana s nekim portalom ili organizacijom. Dostupan je podatak da stranicom upravlja pet administratora/ki iz BiH. U sekciji “Transparentnost stranice” navedeno je da je registrovana 27. novembra 2023. godine. Do vremena pisanja ove analize, stranicu je pratilo 129 korisnika/ca Facebooka.
Fotografija Elmira Jahića okruženog policajcima, koja je objavljena u jednom od oglasa ove stranice, očigledna je montaža, što je jasno uočljivo iz detalja na njoj. Elmir Jahić je interventni kardiolog, profesor na Medicinskom fakultetu u Tuzli i direktor Medical Institute Bayer, kako je navedeno u njegovoj zvaničnoj biografiji. Navod da je on “čuveni bosanski endokrinolog” je netačan. Ne postoje dokazi da je promovisao DiaTrust kapsule niti da je gostovao u emisiji gdje je pretučen ili uhapšen.
Raskrinkavanje se u analizi objavljenoj 18. augusta 2023. godine bavilo sličnim tekstom sa navodima da je ljekar pretučen tokom gostovanja u televizijskoj emisiji jer je preporučio proizvod Hypertea kao “lijek” protiv hipertenzije. U ovom slučaju, radilo se o Kemalu Dizdareviću, poznatom specijalisti neurohirurgije. Dizdarević nije promovisao takav proizvod.
Većina fotografija u tekstu o Jahiću korištena je i u tekstu o Dizdareviću, a na njima se vidi logotip Federalne televizije (FTV) i voditelj ove televizije Darjan Babić. U ovim tekstovima o “napadima” na doktore u televizijskom studiju objavljeni su kadrovi iz videosnimka na kojem se vidi fizički sukob muškaraca u studiju. Snimak zapravo prikazuje tučnjavu do koje je došlo tokom emisije “Sloboda govora” na ukrajinskoj televiziji između ukrajinskog novinara Jurija Butusova i proruskog političara Nestora Šufriča u februaru 2022. godine.
Raskrinkavanje se ranije bavilo izmišljenim intervjuima u kojima je Danici Grujučić, Hanki Paldum i Halidu Bešliću pripisivana promocija kapsula DiaTrust. Kako je u tim analizama navedeno, riječ je tekstovima objavljenim na stranicama koje izgledaju kao informativni portali, ali rubrike i linkove na njima nije moguće otvoriti. Jedini funkcionalni dio tih stranica jeste formular za narudžbu DiaTrust kapsula, koje su predstavljene kao lijek protiv dijabetesa. Kako je u tim analizama navedeno, postoji nekoliko tipova dijabetesa i za svaki od njih postoje različite vrste tretmana, ali dijabetes je još uvijek neizlječiva bolest.
Fotografije u dva oglasa na kojima Milovan Bojić “drži” prašak za pecivo i kesicu sode bikarbone takođe su očita montaža. Milovan Bojić je ljekar i političar iz Srbije i prema navodu iz njegove biografije, specijalizirao je internu medicinu. On je i direktor Instituta za kardiovaskularne bolesti “Dedinje” u Beogradu. Pretraga ne pruža nikakve rezultate koji bi dokazali da je Bojić ikada promovisao HyperFLex.
U januaru ove godine, mediji su prenijeli njegovo reagovanje na slične lažne oglase u kojima je “korišćenjem veštačke inteligencije, prikazivanjem njegove slike i generisanjem njegovog glasa, grubo zloupotrebljeno njegovo ime i ličnost u cilju reklamiranja izvesnog preparata za bolju cirkulaciju”.
