Na prostoru bivšeg logora Omarska kod Prijedora danas se obilježava 33. godišnjica zločina nad bošnjačkim i hrvatskim civilima i početka raspuštanja ovog logora. Komemoraciju organizuju Savez logoraša BiH, Regionalni savez udruženja logoraša regije Banja Luka, Savez udruženja logoraša USK “Dr. Irfan Ljubijankić” i Udruženje “Sedra”.
Dan ranije komemoracija je održana na lokalitetu masovne grobnice Hrastova Glavica kod Sanskog Mosta, gdje je 1992. godine ubijeno i u jamu bačeno 124 logoraša iz logora Omarska i Keraterm.
Početkom augusta 1992. godine, nakon izvještavanja međunarodnih novinara o postojanju logora za civile u Prijedoru, započelo je raspuštanje logora Omarska, u kojem je tokom tri mjeseca bilo zatočeno više od 6.000 Bošnjaka i Hrvata.
Logor je formiran 26. maja 1992. godine odlukom Kriznog štaba tadašnje Opštine Prijedor. Prema podacima logoraških udruženja, najmanje 700 zatočenika je ubijeno, a ostali su bili izloženi sistematskom mučenju, premlaćivanju, silovanjima i nehumanim uslovima.
Civili su trpjeli svakodnevna zlostavljanja, psihička i fizička mučenja, ponižavanja i prisiljavanje na međusobno nasilje. Svjedoci su opisivali mučenja zapaljenim gumama, prisustvo ubistvima nad kojima su čuvari organizovali klađenja, te uskraćivanje hrane i vode. Tijela ubijenih danima su ležala na logorskom platou.
Zatočenici su preživljavali uz jedan dnevni obrok pokvarene hrane, koji su morali pojesti u roku od tri minute. Dio logoraša ubijen je na Korićanskim stijenama i Hrastovoj Glavici.
Raspuštanje je uslijedilo nakon što su novinari Roy Gutman, Penny Marshall, Ed Vulliamy i Ian Williams objavili prve snimke i svjedočenja iz logora. Zločini su postali predmet prvog suđenja pred Međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju. Silovanje je prvi put u međunarodnom pravu kvalificirano kao ratni zločin.
Prostor bivšeg logora danas je u vlasništvu kompanije “Arcelor Mital”, koja još nije realizirala ranije najavljeni projekt memorijalnog centra.
