Bitan datum za Jevreje, jevrejsku zajednicu Visokog i BiH je 19. august 1979. godine, dan kada su uz masovno prisustvo građana, svih mjesnih društveno-političkih organizacija, Izvršnog vijeća Bosne i Hercegovine, članova Jevrejske opštine Sarajeva, predstavnika Saveza jevrejskih opština Jugoslavije i predstavnika jevrejskih opština Beograd i Zagreb, tadašnja opština Visoko i Jevrejska opština iz Sarajeva svečano otkrili spomenik od mramora u spomen na pobijene Jevreje i pale borce, koji su nekada živjeli u Visokom. Na spomeniku, u sklopu jevrejskog groblja, zlatnim slovima je uklesano 119 imena visočkih Jevreja – žrtava fašizma, koji su stradali u Drugom svjetskom ratu.
Čast da otkrije spomenik imao je tadašnji predsjednik Skupštine opštine Visoko Ahmet Handžija. Prisutnim su se obratili i predsjednik Opštinskog odbora SUBNOR-a Visoko Halid Sirćo, zatim uime Saveza jevrejskih opština Jugoslavije i Jevrejske opštine Sarajeva dr. Isak Levi, kao i Leon Dudo Montiljo, pomoćnik ministra za privredu u penziji.
Upravo zahvaljujući nekolicini preživjelih Visočana, Leonu-Dudi Montiliju, Adi Kabliju i prof. dr. Mariju Romanu, pokrenuta je akcija da se podigne ovaj spomenik i tako obilježi sjećanje na poginule i ubijene Jevreje iz Visokog.
Visoko.co.ba/Neven K.
