Neki zidovi u Visokom još uvijek nose ožiljke rata koji se prije dvadeset godina desio u Bosni i Hercegovini. Na novim zidovima napravljeni su portreti žrtava rata.
Riječ je dakako o radu umjetničkog kolektiva HAD iz Visokog koji je u napuštenom prostoru Silosa iscrtao portrete srebreničkih žrtava, o čemu je pisao i ugledni list Huffington Post.
Riječ je o grupi mladih ljudi koji se bave street artom, a svoje umijeće izrade murala doveli su na zavidan nivo.
Bave se specifičnom tehnikom wallcut koja podrazumijeva da se zid na kojem je mural kruni na određenim dijelovima, te tako nastaju ilustracije.
Radi se zapravo o urezivanju (rezanju i štemanju) površine zida, slično radu na površini grafičke ploče visokog i dubokog tiska, gdje odnosima partija odstranjenog i neodstranjenog na zidu stvaraju reljefnu predstavu njihovih dijela. Njihov rad karakterizira činjenica da ulogu platna dobiva zid, ulogu kista dobiva zidarski alat, a slikarsko vezivo zamjenjuje zidna impregnacija.
“Iako oslonjen na tradicionalne metode reljefa, žbukoreza i sgrafitto fresco tehnike, tematika kojom se bavimo ide u posve drugom pravcu. Umjetnički izraz, iako dalek od vandalizma, u sebi posjeduje dozu bijesa, potrebe za skrivanjem i želju za promjenom”, kažu u ovom kolektivu kojeg čine Muhamed Bešlagić, Anel Lepić i Damir Sarač.
HAD za sebe kažu da su, u pogledu ove tehnike, prvi na Balkanu, te da je wallcut izložba koja je otvorena u visočkom Silosu jedinstvena u svijetu.
“Ovi portreti postali su još značajniji nakon što je iz Haaga stigla vijest o smrti ratnog zločinca Zdravka Tolimira koji je bio involviran u ratne zločinen koje su se desile u Srebrenici”, piše Huffington Post te navodi da su se nakon njegove smrti pojavile brojne reakcije među kojima su i oni koji Tolimira smatraju hrabrim i časnim, ali da su najvažnije reakcije bile lica prolaznika dok se iscrtavao mural u Visokom.
“Ljudi su bili zgroženi onim što su vidjeli i mnogi su iskazali negodovanje što su im takve slike gurnute u lice”, rekli su iz HAD-a.
“Ovo je priča koja bi trebala biti ispričana”, napisala je Visočanka Ilhana Babić. “Oni su željeli zaustaviti tišinu onoga što se dogodilo u nedavnoj prošlosti, pa su uklesane realne slike bosanskih žrtava na zidu dugom 35 metara. Svaka priča je individualna, ali svi oni zajedno u tišini vrište i podsjećaju na one trenutke zaleđene u Srebrenici.”
