Na Telegramu, popularnoj aplikaciji za poruke koja je postala utočište za propagandu i politički uticaj, posljednjih mjeseci se intenzivno šire proruski narativi o Bosni i Hercegovini. Najčešće teme su nezavisnost bosanskohercegovačkog entiteta Republika Srpska, osporavanje visokog predstavnika Christiana Schmidta i glorifikacija Rusije i njenog predsjednika Vladimira Putina.
Negiraju i genocid u Srebrenici
Iza tih poruka stoje mreže kanala poput “Republika Srpska 22” i “Istok info”, koje zajedno prate desetine hiljada korisnika. Ti kanali objavljuju sadržaje koji otvoreno podržavaju bivšeg predsjednika RS-a Milorada Dodika i SNSD-e, napadaju opoziciju, negiraju genocid u Srebrenici i plasiraju poruke protiv Evropske unije i migranata. Sve uz paralelno veličanje Rusije i Kine kao “pravih prijatelja Srba”.
Prema istraživanju Radija Slobodna Evropa, nakon potvrde presude kojom je Dodik osuđen na godinu zatvora i isključen iz javnih funkcija, proruski kanali u Bosni i Hercegovini i regiji pojačali su aktivnosti. Dodikove izjave o sastanku s Putinom i zahtjevima za “rusku podršku nezavisnosti RS” koordinirano su prenosili svi kanali iz takozvane “Srpske info mreže”.
Proruski narativi šire se i na ruskim kanalima poput Rybar (1,4 miliona pratilaca), koji je nakon Dodikovog sastanka s Putinom objavio da “Rusija neće napustiti Srbe na Balkanu”. Isti ton imaju i kanali “Serbski vestnik” i “Balkanska Spletnica”, koji Bosnu i Hercegovinu prikazuju kao “žrtvu zapadne kontrole”.
Zanimljivo je da se retorika mijenjala početkom oktobra, nakon imenovanja Ane Trišić Babić za v.d. predsjednicu RS i ukidanja američkih sankcija Dodikovim saradnicima. U tim objavama navodi se da su “glasine o dogovoru Dodika i Amerikanaca sve realnije”, te da bi “Rusija i Mađarska mogle biti garanti novog sporazuma o ukidanju OHR-a”.
Koriste etničke podjele i institucionalnu slabost
Slične poruke pojavile su se i na popularnom kanalu “Bunt je stanje duha”, gdje se tvrdi da RS “ponavlja kosovski scenario” i da je borba protiv visokog predstavnika zamijenjena “borbom protiv jednog čovjeka, turiste Schmidta”.
Osim Telegrama, Kremlju bliski mediji RT Balkan i Sputnjik Srbija nastavljaju širiti slične poruke u regionu, dok Dodik i Putin održavaju redovne kontakte — deveti put od početka ruske invazije na Ukrajinu sastali su se 2. oktobra u Sočiju.
Evropska unija već godinama upozorava na maligni ruski uticaj u Bosni i Hercegovini. U najnovijem izvještaju Evropske komisije navodi se da Moskva i Peking koriste etničke podjele i institucionalnu slabost kako bi usporili reforme, podrili ustavni poredak i smanjili povjerenje građana u Evropsku uniju.
Telegram, sa više od milijardu korisnika, zahvaljujući enkripciji i anonimnosti ostaje idealan alat za širenje propagande i dokaz da se informacijski rat protiv Bosne i Hercegovine vodi podjednako u digitalnom prostoru kao i u realnoj politici.
